Flowers

Karel Appel (1921-2006)


De Nederlandse kunstschilder, beeldhouwer en dichter Karel Appel (1921-2006) werd in Amsterdam geboren. Hij was de zoon van een kapper en voorbestemd om zijn vader op te volgen. Toch koos hij voor de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten. Na de oorlog reisde hij naar Luik en naar Parijs. In november 1948 was Appel betrokken bij de oprichting van Cobra. Hij liet zich inspireren door primitieve kunst, kindertekeningen en outsider art, die hij als onbedorven en zuiver beschouwde. Appel schilderde spontaan en kwam al werkende tot een resultaat. Zelf formuleerde hij het als volgt: ‘Ik rotzooi maar wat aan’.


Appel schilderde en maakte collages en beelden met simpele vormen en heldere kleuren. In 1953, na de Biënnale van São Paolo, had Appel zijn internationale doorbraak. Sindsdien exposeerde hij over de hele wereld. Rond 1990 had de gevierde kunstenaar ateliers in New York, Connecticut, Monaco en Toscane.


Als je Appels schilderstijl zou moeten typeren, lijkt de term 'expressionistisch' het meest voor de hand liggend, gezien het felle kleurgebruik en de dik opgebrachte verf. Ook de vrije vereenvoudigde vorm, die hij in zijn werk toepast en het feit dat de kunstenaar direct schildert vanuit het schilder gebaar, het hart en de emotie, maken hem een expressionist. In die zin is zijn werk enigszins verwant met het werk van de action painting van het Amerikaanse abstract expressionisme, met kunstenaars als Jackson Pollock en Willem de Kooning.

Karel appel werkte echter nooit volledig abstract. In zijn werk bleef altijd iets herkenbaars overeind. Hij werkte figuratief tegen het abstracte aan. Het naïeve van zijn vormentaal en de brute wijze waarop hij zijn materiaal behandelt geven het oeuvre van Appel ook een zekere verwantschap met dat van Jean Dubuffet. Appel experimenteerde zijn hele leven met materialen, vormen en technieken. Je doet hem daarom misschien tekort met het etiket expressionisme.


Hij is moeilijk te plaatsen in de kunstgeschiedenis zoals vele grote schilders. Vergelijk hem met Picasso, van wie het werk ook gedurende zijn hele carrière veranderde in stijl en techniek. Hoe dan ook, onterecht wordt Appel, net als andere voormalige leden van de Cobrabeweging, zijn hele carrière lang geassocieerd met Cobra. Als kunstschilder is hij uiteindelijk slechts twee jaar betrokken geweest bij die kunstenaarsbeweging, nota bene in de beginfase van zijn carrière.